Środek regulujący kwasowość.
Kwas cytrynowy ma wiele zastosowań. W żywności jest to przede wszystkim dzięki zdolności do regulacji ich kwasowości i zasadowości. Zapobiega również wzrostowi bakterii, drożdży i pleśni, dlatego jest używany również jako konserwant. W tłuszczach i olejach zapobiega jełczeniu i niepożądanym zmianom koloru oraz działa tu jako przeciwutleniacz.
| Nebezpečnost pro zdraví: | Nebezpečnost pro zdraví |
Do podkreślenia smaku i jako środek chelatujący (ważne jony metali), działa synergicznie w mieszankach przeciwutleniaczy.
1. Przy konserwowaniu owoców i warzyw.
2. Do doprawiania sałatek owocowych, kompotów i sosów sałatkowych.
3. Do wspomagania procesu żelowania przy produkcji dżemów, marmolad i galaretek.
4. Do doprawiania napojów.
5. Do usuwania kamienia wodnego, np. w ekspresach do kawy itd.
Jedną łyżeczkę kwasu cytrynowego rozpuszczamy w 1 l wody i obrane owoce przeznaczone do konserwacji zanurzamy w tym roztworze. W ten sposób możemy skutecznie przygotować owoce przed dalszą konserwacją, np. suszeniem lub zamrażaniem.
Dawkowanie
Według potrzeby dla danego surowca, w przypadku wina dawkowanie ograniczone przez prawo winiarskie. Rozmieszać w małej ilości surowca i wmieszać do całej objętości.
Kwas cytrynowy można również stosować przy usuwaniu kamienia wodnego, np. w czajnikach, ekspresach do kawy.
Odkwaszanie kwasem cytrynowym
Przy podgrzewaniu twardej wody dochodzi do osadzania się wapniowych związków - kamienia wodnego na elementach grzewczych urządzeń. Wapniowe osady są chemicznie zasadowe, więc wystarczy użyć kwasu, a osady tym samym zostaną usunięte. Jednak w praktyce jest to bardziej skomplikowane. Musimy użyć takiego środka, który jest zdrowotnie nieszkodliwy i nie uszkodzi czyszczonego urządzenia, czyli nie naruszy plastików, metali ani uszczelnień. Do tego celu nadaje się kwas cytrynowy spożywczy. Działa równie skutecznie jak ocet, jest także zdrowotnie nieszkodliwy, ale nie jest tak agresywny. Jego stężenie to około dwie łyżeczki na pół litra wody. Przeciwko jego stosowaniu nie można mieć żadnych zastrzeżeń, ponieważ jest stosowany także w sprzedawanych produktach do odkamieniania.
Dlaczego odkamieniać?
Pierwszym powodem jest ochrona urządzenia. Kamień wodny tworzy na powierzchni elementów grzewczych izolacyjną warstwę, która nie pozwala na żaden przepływ ciepła do otaczającej wody. W ten sposób wydłuża się czas potrzebny do podgrzania wody, a jednocześnie dochodzi do przegrzewania elementu grzewczego, co może prowadzić w przypadku silnej warstwy kamienia wodnego aż do jego zniszczenia lub wyłączenia jego ochrony cieplnej. Drugim powodem jest oszczędność energii. Ponieważ warstwa kamienia wodnego wydłuża czas potrzebny do podgrzania, zwiększa tym samym zużycie energii elektrycznej. Odkamieniając, zatem oszczędzamy także energię. Trzecim powodem jest wpływ na smak z powodu wysokiej zawartości wapnia w wodzie oraz jej zanieczyszczenie odspojonymi fragmentami kamienia wodnego, które są dobrze zauważalne przede wszystkim w czajnikach. Niektóre czajniki mają nawet mikrofiltry do zatrzymywania tych cząsteczek w wylocie. Czwartym powodem jest higiena. Na mikroskopijnie bardzo chropowatej powierzchni kamienia wodnego zaczynają szybko rozwijać się kolonie bakterii, które co prawda giną w wyniku gotowania, ale produkują często szkodliwe substancje zdrowotne. To również powód, dla którego zaleca się po dłuższym nieużywaniu tych urządzeń najpierw zagotować jedną porcję wody i ją wylać.
Kiedy odkamieniać?
W czajnikach łatwo rozpoznać osad wapniowy, spoglądając do środka. Warstwę kamienia wodnego widzimy, więc możemy ją łatwo kontrolować. Jeśli pozwolimy, aby warstwa kamienia wodnego się powiększyła, jest to ostrzeżenie o wydłużonym czasie podgrzewania i ostatnim ostrzeżeniem, jeśli czajnik zacznie wyłączać się wcześniej, niż woda się zagotuje. To objawia się przede wszystkim w czajnikach z ukrytym elementem grzewczym. Ekspres do kawy, espresso ani pralka nie dają żadnej możliwości, aby zobaczyć osad kamienia wodnego, dlatego wskazane jest regularne odkamienianie. Jak często odkamienianie jest konieczne, zależy od intensywności użytkowania urządzenia i twardości wody. Ogólnie zaleca się odkamieniać co około miesiąc przy częstym użytkowaniu. Także w przypadku ekspresu do kawy i espresso ostrzeżenia powinny być przedłużone o czas potrzebny do produkcji kawy. Znaczne zaniedbanie prowadzi następnie do awarii.
Jak odkamieniać?
Ogólnie urządzenia odkamieniamy napełniając miejsce z spiralą grzewczą roztworem odkamieniającym, który podgrzewamy i pozostawiamy do działania na 30 do 60 minut. Czajnik odkamieniamy tak, że wlewamy do niego roztwór odkamieniający, który podgrzewamy. Nie podgrzewamy jednak do wrzenia, ale tylko tak, aby woda była gorąca. Roztwór pozostawiamy do działania na 30 do 60 minut. Następnie wylewamy roztwór i czajnik przepłukujemy. Pierwszą wodę podgrzaną do wrzenia również nie wykorzystujemy. Zbiornik ekspresu napełniamy roztworem odkamieniającym i włączamy ekspres. Pozwalamy przelać około połowę roztworu do czajnika, a ekspres na 30 minut wyłączamy. Następnie ponownie go włączamy i pozwalamy przelać resztę roztworu. Do zbiornika napełniamy czystą wodę i ekspres ponownie włączamy. Gorącą wodę z czajnika wylewamy. Proste espresso działające pod ciśnieniem pary (poznajemy je po ciśnieniowym zaworze zbiornika na wodę) napełniamy roztworem, zakładamy sitko na kawę (bez kawy) i pozwalamy przelać przez nie około połowę roztworu. Espresso wyłączamy i pozostawiamy roztwór na 30 minut. Następnie ponownie włączamy i pozwalamy przelać resztę roztworu. Kolejnym krokiem jest przepłukanie czystą wodą, ale wcześniej musimy ten typ espresso pozostawić do wystygnięcia, aby nie poparzyć się resztkami pary przy otwieraniu ciśnieniowego zaworu zbiornika na wodę.
Espresso z pompą ciśnieniową (mają zbiornik na wodę bez ciśnieniowego zaworu, z którego pobierają wodę) można odkamieniać tylko wtedy, gdy jest to wskazane w instrukcji użytkowania. Szczególnie droższe modele mogą być wyposażone w odkamieniacz, który klasycznym odkamienianiem moglibyśmy uszkodzić. Modele bez wbudowanego odkamieniacza odkamieniamy w podobny sposób jak proste espresso.
Do pralki przeciw osadzaniu kamienia wodnego dodajemy do 1 cyklu pracy 1 łyżkę stołową (ok. 20 g) kwasu cytrynowego. W przypadku bardzo twardej wody dobrze jest mniej więcej raz w miesiącu wsypać do bębna pralki jedną szklankę i pozwolić przejść cyklowi pracy na pusto. Przy użyciu bezfosforanowych proszków do prania nie ma potrzeby odkamieniać pralki.
Charakterystyka
Jest to słaby kwas z grupy karboksylowej. Naturalnie występuje w owocach cytrusowych, zwłaszcza w cytrynach, limonkach, grejpfrutach, pomarańczach oraz w mniejszym stopniu w innych owocach i warzywach.
Produkcja
Sposobów produkcji jest kilka. W sposób naturalny kwas cytrynowy można uzyskać z soku cytrusowego w procesie fermentacji surowego cukru. Powszechna przemysłowa produkcja wykorzystuje jednak kulturę grzybów Aspergillus niger oraz sacharozę (zwłaszcza melasę, hydrolizowany skrobi kukurydzianej, czy inne tanio pozyskiwane cukry). Dodając wodorotlenek wapnia (znany jako wapno gaszone) powstaje sól, z której dzięki kwasowi siarkowemu uzyskuje się końcowy kwas cytrynowy. Roczna światowa produkcja jest szacowana na 1,7 miliona ton, z czego więcej niż połowa produkcji pochodzi z Chin.
Przechowywanie
Najodpowiedniejsze warunki przechowywania to wilgotność względna 50% i temperatura w zakresie 10-30°C. Przy temperaturach powyżej 35°C dochodzi do zbrylania. Kwas cytrynowy jest chemicznie stabilny w szczelnie zamkniętych opakowaniach przez co najmniej 5 lat.
kwas cytrynowy spożywczy
Krystaliczny proszek bezbarwnej i białej barwy, bez zapachu. CAS: 5949-29-1 - kwas cytrynowy monohydrat E330.
Powoduje poważne uszkodzenia oczu. Wskazówki dotyczące bezpiecznego obchodzenia się: Używaj rękawic ochronnych/odpowiedniego ubrania/okularów ochronnych/ochrony twarzy. Po manipulacji dokładnie umyj ręce. W przypadku kontaktu z oczami: Przez kilka minut ostrożnie przepłucz wodą. Wyjmij soczewki kontaktowe, jeśli są założone, i jeśli można je łatwo wyjąć. Kontynuuj przepłukiwanie. Jeżeli podrażnienie oczu utrzymuje się, zasięgaj pomocy lekarskiej/opieki. Opakowanie i niezużyty produkt przechowuj w oznaczonych pojemnikach do zbierania niebezpiecznych odpadów.
Nebezpečnost pro zdraví - dráždivé látky
Nebezpečí
Může způsobit podráždění dýchacích cest. Může způsobit ospalost nebo závratě. Může vyvolat alergickou kožní reakci. Způsobuje vážné podráždění očí. Dráždí kůži. Zdraví škodlivý při požití. Zdraví škodlivý při styku s kůží. Zdraví škodlivý při vdechování. Rozkladem ozonu v horních vrstvách atmosféry poškozuje veřejné zdraví a životní prostředí.
Varování. Pokyny pro bezpečné zacházení
Zamezte vdechování prachu/dýmu/plynu/mlhy/par/aerosolů. Používejte pouze venku nebo v dobře větraných prostorách. Při vdechnutí: přeneste postiženého na čerstvý vzduch a ponechte jej v klidu v poloze usnadňující dýchání. Při požití: necítíte-li se dobře, volejte TOXIKOLOGICKÉ INFORMAČNÍ STŘEDISKO nebo lékaře. Používejte ochranné rukavice / ochranný oděv / ochranné brýle / obličejový štít. Při styku s kůží: omyjte velkým množstvím vody a mýdla. Při zasažení očí: několik minut opatrně vyplachujte vodou. Vyjměte kontaktní čočky, jsou-li nasazeny, a pokud je lze vyjmout snadno. Pokračujte ve vyplachování. Při používání tohoto výrobku nejezte, nepijte ani nekuřte. Uchovávejte mimo dosah dětí.